Retail Expansion Trap
เมื่อเปิดสาขาเพิ่ม จะเต็มประเทศ..แล้วจะเกิดอะไรขึ้น?
(กรณีศึกษา MR. D.I.Y. Holding (Thailand) Public Company Limited)
1️⃣ ช่วงแรกของธุรกิจ: “โตจากการเปิดสาขา”
ธุรกิจค้าปลีกส่วนใหญ่จะเติบโตช่วงแรกจาก
Store Expansion
กรณี MRDIYT ปี 2568 มี 1,127 สาขา ครอบคลุม 77 จังหวัดทั่วประเทศ และบริษัทตั้งเป้าเปิดเพิ่ม 210 สาขาในปี 2569 รายได้จึงเติบโตตามจำนวนร้าน ปี 2568 รายได้ 20,078 ล้านบาท โต 24% YoY
2️⃣ สัญญาณแรกของ Expansion Trap
เมื่อร้านเริ่มเต็มประเทศ การเติบโตจะเริ่มช้าลง เพราะ เปิดร้านใหม่ได้ยากขึ้นทำเลดีเริ่มหมด กรณี MRDIY
บริษัทเริ่มขยาย
➡ ระดับตำบล แทนระดับจังหวัดแล้ว เป็นสัญญาณว่าตลาดระดับเมืองเริ่มเต็ม
3️⃣ SSSG จะกลายเป็นตัวชี้ชะตา
เมื่อเปิดร้านใหม่ยากขึ้น สิ่งที่นักลงทุนดูคือ SSSG (Same Store Sales Growth)
MRDIY โดย SSSG ปี 2568 = 2.7% คาดปี 2569 ≈ 2.5% ตัวเลขนี้ถือว่า ไม่สูงเมื่อเทียบกับการเติบโตของรายได้
4️⃣ ร้านเริ่มกินลูกค้ากันเอง
เมื่อร้านหนาแน่น จะเกิด Cannibalization ตัวอย่าง คือ ลูกค้าร้าน A → ไปซื้อร้าน B แทน ผลคือ ยอดขายรวมไม่เพิ่ม แต่ต้นทุนร้านเพิ่ม
5️⃣ Basket Size ไม่โต
อีกสัญญาณของ Expansion Trap คือ มูลค่าซื้อเฉลี่ยต่อบิล จากรายงานบริษัท ปี 2567 = 163.2 บาท และ ปี 2568 = 165.4 บาท เพิ่มเพียง 1.4% เท่านั้น แปลว่า ลูกค้าไม่ได้ซื้อของมากขึ้น
6️⃣ โปรโมชั่นจะหนักขึ้น
เมื่อร้านเยอะบริษัทต้องทำโปรโมชั่นลดราคาเพื่อแย่งลูกค้า ทำให้นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่า Gross margin จะลดลงจาก 51.7% → 51.4%
7️⃣ ค่าใช้จ่ายจะสูงขึ้น
เมื่อร้านเพิ่ม ต้นทุนเพิ่ม ค่าเช่า ค่าแรง ค่าขนส่งสินค้า ในรายงานระบุว่า ต้นทุน freight คิดเป็นประมาณ 1.5–2% ของต้นทุนรวม
8️⃣ กำไรจะโตช้าลง
ในระยะยาวการเติบโตจะเปลี่ยนจาก Expansion Growth ไปเป็น Mature Retail Growth ซึ่งปกติจะเหลือ โต 5–10% เท่านั้น
📊 Retail Expansion Trap (สรุป)
Phase ลักษณะ
Early growth เปิดร้าน → รายได้โตแรง
Expansion สาขาเพิ่มเร็ว
Saturation ร้านเริ่มเต็ม
Cannibalization ร้านกินลูกค้ากันเอง
Mature stage โตช้า
Insight สำหรับนักลงทุน
คำถามสำคัญคือ
MRDIY ยังอยู่ในช่วง Expansion หรือกำลังเข้า Saturation ถ้าเข้าสู่ Saturation หุ้นค้าปลีกจะเริ่ม P/E ลด การเติบโตช้าลง
ที่มาของข้อมูล
รายงาน TISCO Securities – MRDIYT Market Insight
รายงาน Maybank Securities – MRDIYT Research
MD&A บริษัท MRDIYT ปี 2568
ธณพงศ์ มีทอง เรียบเรียง
